Þó að steypuskemmdir af völdum alkalíþenslu hefðu óheppileg áhrif á ímynd steinsteypu hérlendis, eins og fyrr er getið, þá leiddu þær eitt gott af sér en það var tilkoma Steinsteypunefndar.

Fyrstu mælingar Rannsóknastofnunar byggingariðnaðarins á alkalívirkni íslenskra steypuefna frá árinu 1962 svo og vitneskjan um hátt alkalímagn í íslenska sementinu urðu til þess að Haraldur Ásgeirsson, forstjóri stofnunarinnar, lagði hart að byggingaryfirvöldum að skoða alvarlega þá hættu sem leynst gæti í íslenskri steypugerð vegna alkalívirkni. Benti hann á þessa hættu m.a. í útvarpserindi 1966 og vakti það þá þegar mikla athygli. Þann 26. janúar 1967 skipaði iðnaðarráðherra sérstaka nefnd til að fjalla um hugsanleg vandamál varðandi þessa hættu eða eins og stóð í erindisbréfi fyrir nefndina: _gera tillögur um með hvaða ráðum unnt sé að koma í veg fyrir þenslu og þar af leiðandi grotnun í steinsteypu hérlendis.

Í nefndina voru skipaðir:

Haraldur Ásgeirsson, forstjóri Rannsóknastofnunar byggingariðnaðarins, formaður

Aðalsteinn Júlíusson, Vita- og hafnamálastjóri

Árni Snævarr, verkfræðingur hjá Almenna byggingafélaginu

Grímur Bjarnason, formaður Meistarasambands byggingarmanna

Gústaf Pálsson Borgarverkfræðingur

dr. Jón Vestdal, forstjóri Sementsverksmiðju ríkisins

Sigurður Jóhannson Vegamálastjóri

Nefndin hóf þegar störf og fyrsti fundur hennar var haldinn 23. febrúar 1967. Á þeim fundi kom fram mismunandi sýn nefndarmanna á raunveruleg áhættu á alkalívirkni í steypu á Íslandi, sérstaklega hvað varðaði mat á niðurstöðum úr rannsóknastofumælingum. Nefndarmenn voru samt sammála um nauðsyn þess að kanna málið með rannsóknum. Strax á þessum fyrsta fundi var sú skoðun almenn að beina ætti rannsóknum að notkun possólanefna til að vinna gegn áhrifum alkalívirkninnar. Til þess að tryggja að vel væri að verki staðið kom fram tillaga um að leita ráðgjafar dr. Gunnars Idorn frá rannsóknastofnun dönsku sementsverksmiðjanna, Aalborg Portland Cement, í Karlstrup en hann hafði unnið að því að leysa alkalívandamálið í Danmörku árin áður. Tillagan var samþykkt og var Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins falið að hefja undirbúning og leggja fram áætlun um framkvæmd alkalírannsókna.

Eftir fyrsta fundinn hóf nefndin störf af fullum krafti og voru átta bókaðir fundir haldnir árið 1967. Dr. Gunnar Idorn kom til landsins í lok ágúst og kynnti sér aðstæður, t.d. skoðaði hann mannvirki. Ekki fann hann neins staðar merki um alkalískemmdir. Hann mælti þó eindregið með því að taka hættuna alvarlega og hefja rannsóknir. Rökin fyrir því taldi hann hátt alkalímagn sementsins sem þá hafði verið í notkun í níu ár og aukna notkun steypuefna á höfuðborgarsvæðinu sem mælst höfðu alkalívirk. Gerði hann tillögu að rannsóknaáætlun sem hannn lagði fyrir nefndina. Í henni var sérstök áhersla lögð á rannsókn á áhrifum íslenskra possólanefna á alkalíþenslu. Þá benti hann á að íslenskt veðurfar væri frábrugðið því sem væri á þeim stöðum sem alkalívirkni hefði mest verið rannsökuð. Veðurfar hér væri jafn kaldara en einnig blautara og veðurhæð væri meiri. Allar voru þessar tillögur í samræmi við þær hugmyndir sem Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins hafði þegar  sett fram.

Rannsóknir á vegum nefndarinnar höfðu þegar hafist fyrir komu dr. Gunnars Idorn.  Dr. Guðmundur Guðmundsson, deildarstjóri hjá Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins, stýrði þeim hjá stofnuninni fyrstu fimm árin.

Þegar nefndin hafði stýrt rannsóknunum í fastan farveg með því að samþykkja rannsóknaáætlun dr. Gunnars Idorn var farið að huga að máli sem reyndist nefndinni erfitt fyrstu árin. Þetta var fjármögnun verksins. Nefndarmenn voru sammála um að til að mæta kostnaðinum skyldi koma sérstök fjárveiting frá hinu opinbera. Á fundi 6. október 1967 mætti Brynjólfur Ingólfsson ráðuneytisstjóri á fund nefndarinnar og lofaði stuðningi ráðuneytisins við að koma kostnaðinum á fjárlög. Á þessum fundi vakti Haraldur Ásgeirsson athygli á því að nefndin hefði ekki fengið neina nafngift og stakk upp á að hún yrði nefnd Steinsteypunefnd. Var það samþykkt. Þetta nafn hefur nefndin borið síðan.

Allar tilraunir til að fá sérstaka fjárveitingu á fjárlög árið 1968 eða beina fjárveitingu frá Iðnaðarráðuneyti brugðust og snemma árs 1968 lagði iðnaðarráðherra nefndina niður. Fulltrúar þeirra aðila sem að nefndinni stóðu ákváðu þá að viðhalda nefndinni og halda verkinu áfram og deildu þeir kostnaði við rannsóknirnar milli sín.  Voru þetta Vita- og hafnamálaskrifstofan, Borgarverkfræðingur, Vegagerð ríkisins og Sementsverksmiðja ríkisins. Síðar árið 1968 bættist Landsvirkjun í hópinn.

Á fyrstu 7-8 árum nefndarinnar urðu nokkrar mannabreytingar í henni. Dr. Jón Vestdal hvarf úr nefndinni 1968 en í stað hans kom Svavar Pálsson. Árni Snævarr hætti í nefndinni 1969 og í hans stað kom dr. Gunnar Sigurðsson og árið eftir Páll Flygenring fyrir Landsvirkjun. Steypustöðvarnar í Reykjavík höfðu óskað eftir fulltrúa í nefndina og kom Halldór Jónsson frá Steypustöðinni hf. í hana í byrjun árs 1971. Það ár andaðist Grímur Bjarnason. Árið 1973 tók Þórður Þorbjarnarson borgarverkfræðingur sæti í nefndinni fyrir Reykjavíkurborg. Þá tóku dr. Óttar P. Halldórsson frá Rannsóknastofnun byggingaiðnaðarins, Jón Birgir Jónsson og Helgi Hallgrímsson frá Vegagerðinni, Stefán Hermannsson frá Reykjavíkurborg og Birgir Frímannsson frá nýstofnuðu Steinsteypufélagi Íslands virkan þátt í starfi nefndarinnar.

Á þessum fyrstu árum Steinsteypunefndar var margt að gerast í steypumálum Íslendinga sem kom inn á borð nefndarinnar. Má þar nefna nýja sements- og steypustaðla, stofnun Steinsteypufélags á Íslandi og miklar ádeilur og gagnrýni á gæði sementsins frá Sementsverksmiðju ríkisins. Var t.d. mikið rætt um hvort sementið stæðist  kröfur nýs sementsstaðals. Árið 1973 lýsti Sementsverksmiðja ríkisins því yfir að hún stæðist kröfur hins nýja staðals.

Vegna hás alkalímagns var ekki leyft að nota íslenska sementið óblöndað  í Búrfellsvirkjun og var það blandað dönsku lágalkalísementi í Sementsverksmiðjunni á Akranesi til að lækka alkalímagnið. Possólansement framleitt í Sementsverksmiðjunni með 23,5% ímölun af líparíti var þá rannsakað hjá Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins undir eftirliti Steinsteypunefndar og Landsvirkjunar. Eftir rannsókn og umsögn sérfræðings frá U.S. Bureau of Reclamation, Edward M. Harboe að nafni, sem fenginn var til ráðgjafar, gaf Landsvirkjun árið 1974 grænt ljós á að nota það í Sigölduvirkjun en framkvæmdir við virkjunina voru þá að hefjast. Var sementið nefnt Sigöldusement

Í ágúst 1971 fóru  dr. Guðmundur Guðmundsson og  dr. Óttar P. Halldórsson á  vegum Steinsteypunefndar á  Norrænu steypuráðstefnuna í Åbo í Finnlandi. Þar var í fyrsta skipti lagt fram á erlendri ráðstefnu erindi um íslenskar rannsóknir á alkalívirkni í steinsteypu eftir Guðmund Guðmundsson. Sennilega var þetta einnig í fyrsta skipti á erlendri steypuráðstefnu sem fram komu íslenskar rannsóknarniðurstöður á steinsteypu en auk alkalí-rannsóknanna voru þar erindi eftir Harald Ásgeirsson og dr. Óttar P. Halldórsson.

Árið 1971 kom út fyrsta yfirlitsskýrslan yfir rannsóknir Steinsteypunefndar eftir  dr. Guðmund Guðmundsson. Niðurstöður rannsóknanna voru raktar í köflunum hér að framan. Þær voru ræddar á mörgum fundum nefndarinnar árin 1971 og 1972. Niðurstaða Steinsteypunefndar var að einbeita sér að lausn alkalíhættunnar með notkun possólanefna og gera það með íblöndun possólanefna í íslenska sementið þar sem það var notað í alla steypuframleiðslu í landinu. Innflutningur á sementi hafði verið bannaður til ársins 1971 en með inngöngu Íslands í EFTA var það bann upphafið í áföngum þannig að árið 1975 var innflutningur frjáls. Til þessara aðstæðna  var litið við ákvörðun nefndarinnar. Væri íslenska sementið búið þeim eiginleikum að engin hætta væri á alkalívirkni væri mikið öryggi tryggt í allri steypugerð hérlendis. Þó að erlent lágalkalísement væri flutt inn væri öryggi samt ekki tryggt, t.d. í mannvirkjum þar sem sjór eða annað saltvatn kæmi í snertingu við þau. Einnig var þekkt að lágalkalísement var á verulega hærra verði en venjulegt sement.

Dr. Guðmundur Guðmundsson tók við starfi tæknilegs framkvæmdastjóra Sementsverksmiðju ríkisins síðla árs 1971. Hann tók þá jafnframt sæti Svavars Pálssonar í Steinsteypunefnd. Hjá Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins tók Hákon Ólafsson verkfræðingur við stjórn verkefna á vegum Steinsteypunefndar.

Árið 1972 var hafin tilraunastarfsemi í Sementsverksmiðju ríkisins við að blanda líparíti saman við allt sement við mölun. Var farið varlega af stað, fyrst aðeins blandað 2% af líparíti. Orsök þessarar varkárni voru málaferli þar sem Sementsverksmiðjan var ásökuð um vörusvik sem byggðust á íblöndun óbrenndra efna ( possólanefna ) í sementið. Ekki þótti mikið gagn í svo lítilli íblöndun og var hún aukin í 5% árið 1973.

Þegar hér er komið sögu voru alkalírannsóknir almennt stutt á veg komnar, langmest hafði alkalívandamálið verið rannsakað í Bandaríkjunum og reynsla af stöðlum og reglum var þar þegar mikil. Í Evrópu voru rannsóknirnar í Danmörku þekktastar og þar höfðu skemmdir komið fram. Með ýmsum aðgerðum taldi danska alkalínefndin að alkalívandamálið í Danmörku væri leyst.  Gunnar Idorn lýsti ánægju sinni með hröð viðbrögð íslensku steinsteypunefndarinnar og hvatti hana sífellt til dáða. Taldi hann að Ísland gæti vel stillt sér við hlið annarra þjóða hvað rannsóknir á alkalívirkni snerti. Hann hvatti Steinsteypunefnd til að láta á sér bera á alþjóðavettvangi, það myndi beina athygli erlendra vísindamanna að íslenskri rannsóknastarfsemi á steinsteypu. Lagði dr. Gunnar til að haldinn yrði fundur nokkurra þekktra sérfræðinga á sviði alkalírannsókna á Íslandi haustið 1972. Af ýmsum ástæðum varð ekki af þessum fundi en Gunnar kom í heimsókn til Íslands í byrjun september 1972 og fundaði með Steinsteypunefnd. Voru honum kynntar niðurstöður rannsókna og tillögur nefndarinnar til aðgerða. Gunnar  taldi ákvörðun nefndarinnar um að leggja áherslu á notkun possólanefna sem aðgerð gegn hættunni á alkalívirkni skynsamlega og mikið öryggi fólgið í því að blanda possólanefnum í allt íslenska sementið. Hann benti á að ekki mætti heldur sofna á verðinum, alkalískemmdir hefðu gert aftur vart við sig í Danmörku og vart hefði orðið við miklar skemmdir í Þýskalandi á svæði þar sem margir hefðu haldið því fram að alkalískemmdir væru ekki mögulegar.

Gunnar Idorn hafði á þessum árum mikinn áhuga á að sameina krafta þeirra sem stunduðu rannsóknir á alkalívirkni og vildi koma á alþjóðaráðstefnu um alkalívandamálið. Það var því miður að ekki skyldi takast að halda fyrrnefndan fund árið 1972 því að hann hefði hugsanlega komið inn í söguna sem fyrsta alþjóðaráðstefnan um alkalívirkni. Í stað þess var haldinn fundur í Danmörku 1974 og varð hann skráður sem fyrsta alþjóðaráðstefnan um alkalívirkni. Til merkis um það hversu takmarkað svið steypurannsókna alkalírannsóknirnar voru á þessum tíma  voru þátttakendur  23 vísindamenn frá fjórum löndum. Eitt erindi var frá Íslandi sem Guðmundur Guðmundsson flutti.

En þetta var að breytast um þessar mundir. Í fleiri löndum fundust alkalískemmdir og vandamálið óx hratt. Fram til ársins 2000 voru haldnar 11 alþjóðaráðstefnur um alkalívirkni og á 9. og 10. áratugnum voru 200-300 þátttakendur frá 20-30 þjóðum á þessum ráðstefnum.

Eftir fundinn í Danmörku var ákveðið að halda næstu ráðstefnu í Reykjavík. Í Steinsteypunefnd buðust Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins og Sementsverksmiðja ríkisins til að undirbúa og bera kostnað af ráðstefnunni. Einnig veitti stofnunin, European Research Office í London, fjárstyrk og Landsvirkjun sá um og kostaði kynningarferð eftir ráðstefnuna. Til ráðstefnunnar komu margir helstu vísindamenn á þessu sviði, 25 vísindamenn frá sjö löndum. Hún tókst með ágætum og var aðalmálefni hennar aðgerðir til að koma í veg fyrir alkalíþenslur og voru íslensku erindin helguð náttúrulegum possólönum og virkni þeirra. Áhugavert er að allir þessir vísindamenn voru þeirrar skoðunar að íbúðarhúsnæði væri ekki í hættu og eftir skoðun ýmissa mannvirkja, bæði húsa á höfuðborgarsvæðinu og brúarmannvirkja á Suðurlandsundirlendinu, var samdóma álit að engar alkalískemmdir væru sjáanlegar. Í Steinsteypunefnd þóttu þetta góðar fréttir og í samræmi við rannsóknaniðurstöður nefndarinnar. Það var því kaldhæðnilegt að um ári síðar fengust fyrstu alkalískemmdirnar í Garðabæ staðfestar og kom sú vissa þessum sömu vísindamönnum mjög á óvart þegar hún var kynnt á 3. alþjóðaráðstefnuninni í London haustið 1976. Þar sem gengið hafði verið út frá því fram til þessa að alkalískemmdir kæmu ekki fram í íbúðarhúsnæði voru margir vantrúaðir á sannleiksgildi rannsóknanna og efasemdaraddir heyrðust.

Uppgötvun alkalískemmdanna var mikið áfall fyrir Steinsteypunefnd. Viðbrögð hennar voru í fyrstu tvenns konar; annars vegar að auka frekar rannsóknir á verndaráhrifum possólanefna og hins vegar að auka ástandskönnun húsa og annarra mannvirkja.

Um þessar mundir hóf nefndin að hlutast til um fleiri atriði en alkalívirkni varðandi gerð og gæði steinsteypu. Eins og fyrr getur hófst skipulegt eftirlit með gæðum íslenska sementsins fljótlega eftir skipun nefndarinnar og bar nefndin kostnað af eftirlitinu. Þetta var upphaf að miklu hlutverki sem nefndin átti eftir að taka að sér - að vera eftirlitsaðili og ráðgjafi byggingaryfirvalda í steypugæðamálum.

Á árinu 1977 urðu nokkrar mannabreytingar í Steinsteypunefnd. Í hana komu nýjir menn sem áttu eftir að starfa lengi og hafa mikil áhrif á störf hennar. Frá Vegagerð ríkisins kom Guðmundur Arason, frá Landsvirkjun Páll Ólafsson og Vífill Oddsson sem annar fulltrúi Sambands steypustöðva. Þá tók Hákon Ólafsson, sem leiddi rannsóknastarfið hjá Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins, virkan þátt í störfum nefndarinnar allt frá 1972. Árið 1977 tók dr. Ríkharður Kristjánsson við rannsóknaverkefni til að kanna steypuskemmdir og annað ástand húsa. Hann hóf þá einnig virkan þátt í starfi nefndarinnar.

Eins og fyrr var greint frá hófust rannsóknir á kísilryki strax árið 1972. Þær voru í fyrstu á vegum Rannsóknastofnunar byggingariðnaðarins og Sementsverksmiðju ríkisins og komu ekki mikið inn á borð Steinsteypunefndar fyrr enn nokkrum árum síðar. Ástæða þessa var tvenns konar. Í fyrsta lagi virtist notkun ryksins í gerð steinsteypu vera vandasöm vegna mikils kornafínleika þess og í öðru lagi kom fram að Union Carbide, fyrirtækið sem ætlaði að byggja kísiljárnverksmiðju á Grundartanga, hyggðist nota framleiðsluaðferð sem leiddi af sér myndun kísilryks sem ekki var nothæft sem possólanefni. Þegar norska fyrirtækið Elkem tók við byggingu verksmiðjunnar breyttust aðstæður, norska kísilrykið hafði sýnt góða eiginleika í rannsóknum Rannsóknastofnunar byggingariðnaðarins og þar að auki hafði Elkem þróað tækni til að gera rykið grófara og þar með auðveldara í notkun. Árið 1976 var sett í gang viðamikil rannsókn á vegum nefndarinnar til að rannsaka possólaneiginleika kísilryks og líparíts í steinsteypu. Verkefnið var þó ekki kostað af nefndinni heldur Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins og Sementsverksmiðjunni. Steinsteypunefnd kostaði aftur á móti ástandskönnun mannvirkja sem hófst 1976. Niðurstaða sementseftirlits 1976 sýndi að íslenska sementið stóðst kröfur nýs sementsstaðals ÍST 9.

Á fundum Steinsteypunefndar árið 1978 voru tvö mál helst til umræðu. Voru það niðurstöður rannsókna á possólaneiginleikum kísilryks og steypuskemmdir á höfuðborgarsvæðinu. Kísilrykið sýndi í rannsóknunum afburða possólaneiginleika og hófust framleiðslutilraunir á sementi blönduðu kísilryki í Sementsverksmiðju ríkisins sumarið 1978 með innfluttu ryki frá Noregi. Við ástandskönnun húsa kom í ljós að steypuskemmdir, sérstaklega á höfuðborgarsvæðinu, voru meiri en ætlað hafði verið. Voru orsakir taldar bæði alkalí- og frostskemmdir. Þá kom fram að skemmdir voru umtalsvert meiri á höfuðborgarsvæðinu en á Akureyri.

Haustið 1978 kom Niels Taulow frá Teknologisk Institut í Kaupmannahöfn til Rannsóknastofnunar byggingariðnaðarins á vegum Steinsteypunefndar og aðstoðaði sérfræðinga stofnunarinnar við að meta með smásjárrannsóknum hvort alkalíþenslur væru í borkjörnum sem boraðir voru úr skemmdum húsum. Um svipað leyti kom Gunnar Idorn á vegum Sementsverksmiðju ríkisins til landsins. Ráðlagði hann um notkun possólana í sement og sat fund með Steinsteypunefnd.

Á árinu 1978 urðu nokkrar umræður í fjölmiðlum um alkalívandamálið og gerði Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins þess vegna grein fyrir rannsóknum og störfum Steinsteypunefndar, m.a. í grein í Tímariti verkfræðinga. ( 15 ) Niðurstöður verkefnisins ástandskönnun steyptra húsa voru ræddar ýtarlega á fundi nefndarinnar í nóvember 1978 og víða komið við. Mikla umfjöllun fékk sú staðreynd að alkalísöltin kæmu ekki eingöngu frá sementinu í steypuna heldur einnig frá sjódældum steypuefnum. Var talið óhjákvæmilegt að allt steypuefni úr sjó yrði þvegið. Á sama fundi kom fram gagnrýni á meðhöndlun steypunnar við niðurlagningu á byggingarstað. Þórður Þorbjarnarson borgarverkfræðingur lagði til við Steinsteypunefnd að hún semdi tillögu að reglum um alkalívirkni sem setja mætti inn í byggingarreglugerð. Tillögurnar gerðu ráð fyrir ströngum kröfum um þenslu strendinga (ASTM C 227 ) , hámark 0,05% eftir 6 mánuði og 0,1% eftir 12 mánuði. Þvottur steypuefna var fyrirskipaður og mörk sett um magn alkalísalta eftir þvott. Byggingarnefnd Reykjavíkur samþykkti tillögu borgarverkfræðings í desember 1978 um leyfilegt saltmagn í steypuefnum. Steypuefni úr sjó skyldu þvegin þannig að saltinnihald þeirra yrði minna en 0,25% Na20- jafngildi í rúmmetra. Bannað var að nota Hvalfjarðarsand ( Eyri í Kjós ) eftir 1. júlí 1979 í útveggjasteypu og aðra steypu í snertingu við vatn. Þá var m.t.t. skemmda af öðrum orsökum, t.d. frostþenslu, lagt til að komið yrði á eftirliti með framleiðslu og niðurlagningu steypu á höfuðborgarsvæðinu og starfsmaður ráðinn til að sinna því. Tillögur um framkvæmd eftirlitsins komu frá byggingarfulltrúa Reykjavíkurborgar, Gunnari Sigurðssyni, sumarið 1979 og tóku byggingarfulltrúi og starfsmenn hans upp frá því virkan þátt í störfum Steinsteypunefndar. Ný byggingarreglugerð fyrir Reykjavík þar sem framangreindar tillögur voru teknar með var samþykkt árið 1979. Björgun hf. var boðið að tilnefna fulltrúa í Steinsteypunefnd í byrjun árs 1979 og kom Andrés Svanbjörnsson í nefndina. Björgun hóf þá undirbúning að uppsetningu þvottastöðvar.

Árið 1978 fór Steinsteypunefnd vandlega yfir þá möguleika sem þekktir voru til að lækka alkalímagnið í sementsgjallinu íslenska, m.a. með þvotti skeljasandsins. Sementsverksmiðja ríkisins hafði þegar reynt öll tiltæk ráð og  sýndi fram á með útreikningum að þvottur skeljasandsins fyrir brennslu skilaði ekki árangri.  Niðurstaðan varð því sem fyrr að treysta á possólaníblöndun og þar virtist kísilrykið besti kosturinn.

Á júlífundinum 1979 kom fram hjá fulltrúa Sementsverksmiðjunnar að verksmiðjan gæti boðið fjórar mismunandi gerðir sements: venjulegt Portlandsement með 5% íblöndun kísilryks til notkunar á Reykjavíkursvæðinu, venjulegt Portlandsement með 9% íblöndun líparíts til notkunar á landsbyggðinni, Portland-hraðsement með 7,5% íblöndun kísilryks og Portland-possólansement ( Sigöldusement ) með 23,5% íblöndun líparíts en það var þá notað við byggingu Hrauneyjafossvirkjunar.

Björgun tók að dæla steypuefni við Saltvík á Kjalarnesi 1979 og var það minna alkalívirkt og því vænlegra til notkunar í steypu en Hvalfjarðarefnið. Umræðan um alkalí- og steypuskemmdir í fjölmiðlum hélt áfram 1979 og í júlí 1979 var hörð gagnrýni á störf Steinsteypunefndar í Þjóðviljanum. Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins var falið að senda bréf til ritstjóra blaðsins og var greinargerð um rannsóknir og störf nefndarinnar send í önnur blöð.

Í byrjun árs 1980 er fulltrúa verkfræðideildar Háskóla Íslands boðin seta í Steinsteypunefnd og tók dr. Þorsteinn Helgason prófessor það sæti. Á árunum eftir 1980 tóku starfsmenn byggingarfulltrúa Reykjavíkurborgar, Gunnar Sigurðsson byggingarfulltrúi og Hallgrímur Sandholt, virkan þátt í störfum nefndarinnar og skiluðu á hverju ári skýrslu um eftirlit með framleiðslu steypu á höfuðborgarsvæðinu. Frá Vegagerðinni tók Pétur Ingólfsson verkfræðingur árin næst eftir 1980 virkan þátt í störfum Steinsteypunefndar. Þá varð dr. Ríkharður Kristjánsson fulltrúi Steinsteypufélags Íslands í nefndinni eftir að hann stofnaði fyrirtækið Línuhönnun hf.

Mörg önnur verkefni en féllu beint undir alkalírannsóknir lét Steinsteypunefnd sig varða á árunum um og eftir 1980. Má þar nefna rannsóknir á þurrkrýrnun sem Gunnar Idorn hafði mikinn áhuga á og ræddi á fundi nefndarinnar 1980, auk þess verkefni svo sem áhrif kísilryks á þurrkrýrnun, rakamælingar og hreyfingar vatns í steypu, trefjasteypur, notkun þjálniefna o.fl.

 Árið 1980 er einu stærsta rannsóknaverkefni nefndarinnar hleypt af stokkunum en það fólst í að finna bestu leiðir til viðgerða á alkalí- og frostskemmdum í steypu.  Voru undirnefndir skipaðar til að gera tillögur um og framkvæma tilraunir í þessa veru. Önnur undirnefndin sá um tæknilegar útfærslur, svo sem loftræstar klæðningar, en hin nefndin sá um efnafræðilegar lausnir, svo sem notkun vatnsfælna. Verkefnið var að sjálfsögðu viðamikið og kostnaðarsamt. Var reynt að fá obinbera fyrirgreiðslu og fékkst styrkur frá Húsnæðismálastjórn til að fjármagna upphaflega áætlun Steinsteypunefndar, annað kom frá aðilum nefndarinnar. Í stýrihóp fyrir viðgerðarverkefninu voru skipaðir frá Steinsteypunefnd Hákon Ólafsson og Vífill Oddson en Ríkharður Kristjánsson tók einnig virkan þátt í störfum hópsins. Af hálfu Húsnæðismálastjórnar var Gunnar Björnsson, formaður Meistarasambands byggingarmanna, skipaður í hópinn.

Á Alþingi lagði Birgir Ísleifur Gunnarsson fram þingsályktunartillögu um opinberan styrk til húseigenda vegna alkalískemmdanna. Tillagan fór fyrir alsherjarnefnd Alþingis í mars 1981 og fór nefndin í kynnisferð til Rannsóknastofnunar byggingariðnaðarins og skoðaði alkalískemmd hús. Nefndin lagði til með breytingartillögu að Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins yrði falið að kanna hvernig best yrði staðið að viðgerðum á alkalískemmdum húsum. Enn fremur lagði allsherjarnefndin til að nefnd yrði skipuð til þess að kanna með hverjum hætti best yrði komið fjárhagsaðstoð vegna skemmdanna. Það nefndarstarf hófst aldrei.

Í framhaldi af ástandskönnun á húsum var ástand annarra mannvirkja aðallega brúa, hafna og virkjana kannað og síðar var ástandskönnun á húsum endurtekin. Niðurstöður úr því verkefni sýndu gott ástand á virkjunum og nýrri brúm en verkefninu var að mestu lokið 1981.

Krafan um þvott á Hvalfjarðarsandi óx stöðugt, sérstaklega hjá steypustöðvunum í Reykjavík sem fóru fram á að mega nota þveginn Hvalfjarðarsand að hluta ( 30% af heildarþunga steypuefna ) í útveggjasteypu með annars óvirkum steypuefnum. Að beiðni byggingarfulltrúans í Reykjavík var Steinsteypunefnd beðin um álit og í framhaldi af því fékkst leyfið. Steypustöðvarnar fóru auk þess fram á að í byggingarreglugerð yrði lágmarkskrafa um steypugæði í útveggjasteypu, S 250, og kom málið til álita í Steinsteypunefnd. Tilraunir voru gerðar með þvott hjá Björgun árið 1982 og tók nú Sigurður Helgason, framkvæmdastjóri Björgunar, virkan þátt í starfi nefndarinnar ásamt Andrési Svanbergssyni. Fullkomin þvottastöð var síðan komin í gagnið hjá Björgun sumarið 1984. Björgun hélt svo áfram að leita óvirkra steypuefna á hafsbotni en árið 1985 voru þegar komnar fram nýjar óskir um hærra blöndunarhlutfall Björgunarsands í steypu á höfuðborgarsvæðinu.

Niðurstöður úr stóra viðgerðaverkefninu lágu fyrir 1983. Það sýndi að flestar loftræstar klæðningar komu að fullu gagni við stöðvun á alkalískemmdum. Þá sýndu rannsóknirnar að vatnsfælur, svo sem sílan- eða síloxanefni, lofuðu góðu sem forvarnir og þar sem skemmdir voru að koma í ljós. Mælti Steinsteypunefnd með notkun sílanefna og einnig notkun málningategunda sem hleyptu vatnsgufu auðveldlega í gegnum sig ( andandi málningu ).

Hjá Sementsverksmiðju ríkisins var unnið að því að bæta tæknina við íblöndun kísilryksins og var sett upp ný blöndunarstöð fyrir þurrt, þéttað ryk árið 1982 sem jók magn og öryggi við ísetningu ryksins. Árið 1983 var magn kísilryksins í íslenska sementinu orðið 7,5% en Steinsteypunefnd ráðlagði að magnið færi ekki yfir 8% og hélt sig þar við norskar rannsóknaniðurstöður. Sementsverksmiðjan fór síðan fram á að mega blanda í venjulegt sement, auk 7,5% kísilryks, 2,5% af líparíti og mælti Steinsteypunefnd með því. Þróun nýrrar sementstegundar, Blöndusement,  sem notuð var í Blönduvirkjun var lokið 1984 með íblöndun 10% kísilryks og 25% líparíts. Þetta sýndi mikla möguleika á að breyta samsetningu íslenska sementsins með possólanefnum. Undirnefnd var stofnuð til að gera tillögur að breyttri samsetningu venjulegs Portlandsements. Hana leiddi Haraldur Ásgeirsson með Halldóri Jónssyni og Ríkharði Kristjánssyni. Hún mælti með hærri possólaníblöndun. Steypustöðvarnar settu sig á móti þessum hugmyndum og varð ekki af þeim.

Árið 1982 tók Hákon Ólafsson við stjórn Steinsteypunefndar en Haraldur Ásgeirsson hélt þó áfram virkri þátttöku í henni.

Byggingarfulltrúi réð starfsmann í eftirlit með framleiðslu steypu á höfuðborgarsvæðinu árið 1983 og skilaði hann skýrslu um eftirlitið það ár og síðan nákvæmari skýrslu fyrir árið 1984. Var skýrsla byggingarfulltrúa síðan fastur liður í starfsemi Steinsteypunefndar. Eftirlitið fólst aðallega í mælingum á sigmáli, loftmagni og salti í steypuefnum. Sýndu niðurstöður eftirlitsins ýmsa ágalla en byggingafulltrúi taldi sig þó sjá mikil batamerki í steypuframleiðslunni eftir að eftirlitið hófst. Steinsteypunefnd þótti vel af stað farið en margir fulltrúar í nefndinni gagnrýndu að ekki fylgdi eftirlit á byggingarstað, svo sem með aðhlynningu og annarri meðferð steypunnar þar.

Í ársbyrjun 1986 voru nokkrar umræður í Steinsteypunefnd um greinargerð sem Ríkharður Kristjánsson lagði fram um alkalívandamálið. Í greinargerðinni gagnrýndi Ríkharður ýmsar ályktanir og kenningar sem nefndin hafði tileinkað sér. Benti hann á misræmi milli niðurstaðna rannsókna og hegðun alkalískemmda. Kom hann fram með hugmyndir að uppruna og þróun skemmdanna sem viku frá þeim hefðbundnu, t.d. að frostþensla í steypuefnum væri frumorsök alkalíþenslunnar. Ekki voru nefndarmenn sammála um þessar hugmyndir en ákveðið var að kanna þær nánar síðar.

Hugmyndir sínar lagði Ríkharður seinna fram í tímaritsgrein. ( 76 )

Um þetta leyti var sett af stað rannsóknaverkefni til að kanna veðrunarþol steypu og hvaða kröfur þyrfti að gera til hennar. Var verkefnið til komið að frumkvæði byggingarfulltrúa Reykjavíkurborgar sem vildi nota niðurstöðurnar í tillögu að nýrri byggingarreglugerð. Stýrihópur sá um verkefnið og voru í honum verkfræðingarnir Hákon Ólafsson, Ríkharður Kristjánsson og Vífill Oddsson. Tillaga byggingarfulltrúa til félagsmálráðuneytis um kröfur til veðrunarþolinnar steypu kom fram árið 1986 og var hún byggð á tillögum þessa vinnuhóps. Hún var svo tekin inn í breytingu á byggingarreglugerð 1987. Í henni var m.a. gerð krafa um lágmarkssementsmagn í venjulegri útisteypu, 300 kg /m3, v/s tala < 0,55, og loftmagn a.m.k. 5%. Í útisteypu sem verður fyrir verulegum saltáhrifum var gerð krafa um lágmarkssementsmagn  350 kg /m3, v/s tala < 0,45 og loftmagn a.m.k. 5%.

Árið 1986 var haldin alþjóðaráðstefna um alkalívirkni í Ottawa í Kanada, sú sjöunda í röðinni. Hákon Ólafsson tók þátt í henni og hélt erindi um rannsóknaniðurstöður á vegum Steinsteypunefndar um áhrif raka og hitastigs á alkalíþenslur.

Í sambandi við síðustu könnun Steinsteypunefndar á ástandi húsa á höfuðborgarsvæðinu voru sendir borkjarnar til Teknologisk Institut í Kaupmannahöfn. Við það verkefni hafði Sveinbjörn Sveinbjörnsson verkfræðingur starfað og tók hann virkan þátt í starfi nefndarinnar á þessum árum. Snemma árs 1987 kom Niels Taulow frá Teknologisk Institut á fund Steinsteypunefndar og gerði grein fyrir rannsóknum sínum á borkjörnunum. Við það tækifæri lauk hann miklu lofsorði á störf Steinsteypunefndar og taldi að á Íslandi hefði alkalímálið verið leyst á betri hátt en í Danmörku. Árið 1987 átti svo Steinsteypunefnd 20 ára afmæli. Var ákveðið að halda afmælisfund og bjóða Gunnari Idorn til landsins til að halda upp á afmælið. Hátíðarfundur var haldinn hjá Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins 23. júní 1987 og sóttu hann 40-50 boðnir gestir. Á fundinum hélt Gunnar Idorn erindi svo og nokkrir af fulltrúum Steinsteypunefndar um ýmis efni úr störfum nefndarinnar þau 20 ár sem hún hafði starfað. Síðar þetta ár skrifaði Gunnar Idorn greinargerð sem hann nefndi _Concrete Durability in Iceland, Notes from Visit í June 1987_, sem hann sendi Steinsteypunefnd. Í greinargerðinni var dregið saman það sem fram kom í erindum á hátíðarfundinum, upplýsingarnar metnar og settar í alþjóðlegt samhengi.

Í byrjun árs 1987 var það mat Steinsteypunefndar að gæði íslenska sementsins væru komin í gott horf og ekki væri þörf á að nefndin stæði að opinberu eftirliti. Var mælst til þess að Sementsverksmiðja ríkisins tæki alfarið við eftirlitinu og veitti jafnframt Steinsteypunefnd aðgang að niðurstöðum eftirlitsins og varð þessi breyting árið 1987.

Á fundum Steinsteypunefndar 1987 var talsvert rætt um steypugæði á höfuðborgarsvæðinu og áhrif nýrrar niðurlagningartækni með steypudælum sem talið var að rýrðu mjög loftmagn í steypunni. Kom í ljós að loftmagn þurfti helst að vera 8% til að standast 5% kröfuna fyrir veðrunarþolna steypu í byggingarreglugerð. Þá kom fram lokaskýrsla um niðurstöður á notkun vatnsfælna á steypu. Niðurstöðurnar sýndu að sílanefnin höfðu veruleg vatnsverjandi áhrif sérstaklega þar sem v/s tala var há.

 Bergfræðirannsóknir sem Niels Taulow hafði hjálpað við að setja í gang hófust nú fyrir alvöru með verkefni sem byggðist á flokkun bergs m.t.t. frostþols og alkalívirkni. Þorgeir Helgason jarðfræðingur stýrði þessum rannsóknum og gerðist í framhaldinu virkur þátttakandi í starfi Steinsteypunefndar. Undir stjórn Þorgeirs var hleypt af stokkunum árið 1988 viðamikilu verkefni sem nefnt var Steypuefni og innri gerð steinsteypu og hlaut það styrk frá Rannsóknaráði. Þessi tvö verkefni voru mikilvæg viðbót við fyrri rannsóknir á alkalívirkninni og juku skilning á eðli hennar.

Fleiri verkefni litu dagsins ljós 1988. Í framhaldi af hugrenningum Ríkharðs Kristjánssonar um eðli alkalíþenslu og steypuskemmdir af hennar völdum var verkefni sett í gang sem nefndist Samspil frostþols og alkalívirkni. Þetta verkefni var undir umsjón Hákonar Ólafssonar.  Undir hans umsjón var líka samanburðarrannsókn á sementsbundnum viðgerðarefnum en slík efni voru þá mjög að ryðja sér til rúms, m.a. vegna alkalískemmdanna. Einnig voru komin á markaðinn íslensk steypuviðgerðarefni sem þróuð voru hjá Sérsteypunni, rannsóknafyrirtæki Íslenska járnblendifélagsins og Sementsverksmiðju ríkisins sem stofnað var 1985. Þá voru í gangi verkefni er vörðuðu sprungur og lekahættu í steypu og áhrif rakadrægni á veðrunarþol en Karsten Iversen, tæknifræðingur hjá Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins, hafði umsjón með þeim. Karsten og Bjarni R. Þórðarson, einnig tæknifræðingur hjá stofnuninni, tóku þátt í störfum Steinsteypunefndar á þessum árum gegnum verkefnastjórnun sína. Bjarni skrifaði þá oft fundargerðir nefndarinnar.

Seint á árinu 1988 kom ýtarlegt viðtal við Hannes Davíðsson arkitekt í Íslenska sjónvarpinu þar sem hann hélt því fram að steypa úr íslenska sementinu hefði sýnt meiri rakadrægni en steypa úr erlendu sementi. Málið var rætt í Steinsteypunefnd í desember 1988. Þetta reyndist á misskilningi byggt vegna ónákvæms mælibúnaðar og kom Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins réttum upplýsingum til fjölmiðla.

Árið 1989 fóru af stað tvö stór verkefni, annað þeirra nefndist Sölt í steypu og múr, sem Rögnvaldur Gíslason efnaverkfræðingur stýrði, en hitt var rannsókn á gæðasteypum. Í gæðasteypuverkefnið var settur vinnuhópur: Ríkharður Kristjánsson, Þorsteinn Helgason, Hákon Ólafsson, Karsten Iversen og Pétur Ingólfsson.

Nýr Evrópu-staðall fyrir sement var ræddur á fundi Steinsteypunefndar þetta ár og kom þar fram að Sementsverksmiðja ríkisins hygðist taka hann upp. Með þátttöku sinni í Cembureau ( Samband evrópskra sementsframleiðenda )  tókst Sementsverksmiðjunni að fá fram viðurkenningu á íblöndun kísilryks í sement en til þess hafði ekki verið tekið tillit í undirbúningi staðalsins. Kísilryksíblöndun var tekin upp í staðalinn og skilgreint var sérstakt kísilrykssement.

Í júní 1989 kom fram í bréfi Rannsóknastofnunar byggingariðnaðarins til Steinsteypunefndar að greiðsluaðilar í nefndinni væru sjö. Þeir væru: Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins, Vegagerð ríkisins, Reykjavíkurborg        ( borgarverkfræðingur ), Vita- og hafnamálastofnun, Landsvirkjun og Sementsverksmiðja ríkisins. Sjöundi aðilinn voru þrjú fyrirtæki: B.M. Vallá hf., Steypustöðin hf. og Björgun hf.

Mikil æsifrétt í útvarpi og dagblöðum var rædd á fundi Steinsteypunefndar í febrúar 1990. Um var að ræða mastersritgerð Jóns Guðmundssonar verkfræðings frá háskólanum í Lundi í Svíþjóð. Fjallaði hún um þreytuþol steypu með íslenskum steypuefnum. Notað var kísilryksblandað íslenskt sement og taldi Jón að fram hefðu komið alkalíþenslur í steypunni. Hákon Ólafsson fór samstundis til Svíþjóðar til að kanna málið og uppgötvaði strax að um mistúlkun niðurstaðna rannsóknanna væri að ræða og þenslur í steypunni væru ekki vegna alkalívirkni. Á fundinum lágu staðreyndir málsins fyrir og þakkaði nefndin Hákoni snögg viðbrögð.

Árið 1990 lágu fyrir fyrstu drög að skýrslu eftir Hákon Ólafsson um sementsbundin viðgerðarefni og var hún rædd á fundum nefndarinnar það ár. Fram komu athugasemdir við skýrsluna frá Ríkharði Kristjánssyni sem einnig voru  ræddar. Rb-blað byggt á þessum rannsóknum kom svo út sumarið 1991.

Á fundum nefndarinnar kom til umræðu verkefni sem kostað var af Rannsóknasjóði, Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins, Sérsteypunni og Jarðefnaiðnaði. Var þetta rannsókn sem hafði að markmiði að gera vikurmúr vatnsfælinn með vatnsverjandi efnum. Aðaltilgangur verkefnisins var svo að þróa utanhússklæðningu úr þess konar múr.

Ástandskönnun húsa var lokið á þessu ári og gerði Bjarni R. Þórðarson grein fyrir niðurstöðum. Þær sýndu greinilega minni steypuskemmdir eftir að kísilryksíblöndun í sementið hófst og alkalískemmdir fundust engar eftir að íblöndunin hófst 1979.

Innri gerð steypu, stórt verkefni sem Þorgeir S. Helgason og jarðfræðingarnir Auður Andrésdóttir og Edda Lilja Sveinsdóttir störfuðu að, kom mikið inn í umræður nefndarinnar 1990 og hófst nú fyrir alvöru nýting á tækjakosti sem Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins hafði aflað til smásjárrannsókna. Þá fór á þessu ári af stað rannsókn á hágæðasteypum og kom dr. Ólafur Wallevik þá til starfa hjá stofnuninni við það verkefni.

Árið 1991 kynnti Edda Lilja Sveinsdóttir, ásamt öðrum starfsmanni stofnunarinnar, sér gerð þunnsneiða og smásjárannsóknir á steinsteypu í Danmörku og í framhaldi af því var ráðist í samnorrænt verkefni í þunnsneiðagerð sem gaf góðar upplýsingar um hvernig þessi tækni nýttist í steypu með íslenskum steypuefnum miðað við steypuefni frá hinum Norðurlöndunum. Á árunum 1991-1993 fór fram mikil rannsókn á steypukjörnum úr steypu úr íslenskum húsum.

Steypueftirlit byggingarfulltrúa Reykjavíkurborgar var lagt fram á hverju ári eftir 1986 og samantekt þessa eftirlits sem kynnt var árið 1992 sagði að þrátt fyrir ýmis frávik í steypugæðum á þessu tímabili væri greinileg breyting til batnaðar. Steypustöðvarnar sem voru undir eftirliti voru B.M.Vallá hf., Steypustöðin hf. og Ós hf.

Gunnar Idorn var boðinn af Steinsteypufélagi Íslands til að halda erindi á Steinsteypudegi í febrúar 1992. Var í því tilefni í Steinsteypunefnd minnst 25 ára afmælis nefndarinnar. Í júlí á þessu ári var haldin 9. alþjóðaráðstefna um alkalívirkni í London. Hákon Ólafsson sat ráðstefnuna og gaf hann skýrslu um efni hennar í Steinsteypunefnd. Þá var haldin norræn steypuráðstefna í Reykjavík í ágúst 1992, Nordisk Betonkongress og Nordisk Betonindustrimöde, á vegum Steinsteypufélags Íslands en þar voru haldin erindi sem tengdust starfi Steinsteypunefndar, svo sem erindi um eiginleika íslenska sementsins, hástyrkleikasteypa, áhrif yfirborðsmeðhöndlunar steypu með vatnsfælum o.fl. Við langtímageymslu á alkalístrendingum kom í ljós að strendingar úr kísilrykssementi urðu fyrir miklu minni alkalíþenslu á fyrsta árinu en strendingar með íslensku sementi án íblöndunar og var hún vel innan við kröfur byggingarreglugerðar. Þensla með kísilryksblandaða sementinu hélt aftur á móti hægt áfram í fleiri ár en stöðvaðist að mestu eftir 1-2 ár með sementi án íblöndunar kísilryks. Steinsteypunefnd taldi að fylgjast bæri vel með því hvort þetta hefði áhrif í steypu í mannvirkjum. Var einnig lagt til að herða kröfur um hámarksþenslu eftir 12 mánuði. Höfðu þessar niðurstöður áhrif á  kröfur í byggingarreglugerð síðar. Frá steypueftirliti Reykjavíkurborgar kom fram að steypuefni frá Björgun hafði staðist staðlakröfur um alkalíþenslu allt frá árinu 1984.

Nýr fulltrúi Vita- og hafnamálastofnunar, Sigurður Guðmundsson verkfræðingur kom í nefndina 1992 , þá komu til starfa í nefndinni á þessu ári Einar Einarsson verkfræðingur fyrir steypustöðvarnar í Reykjavík og Valur Guðmundsson verkfræðingur frá Malbikunarstöð Reykjavíkurborgar sem sat fundi nefndarinnar vegna verkefnis um hágæðasteypu í vega- og gatnagerð. Bjarni R. Þórðarson hætti störfum í Steinsteypunefnd 1992 en hann ritaði fundargerðir nefndarinnar nokkur ár. Hákon Ólafsson tók þá við ritun fundargerða og hefur sú tilhögun haldist síðan. Í byrjun 1993 tók Leó Jónsson framkvæmdastjóri Steinsteypufélags Íslands sæti í nefndinni.

Hákon Ólafsson kynnti á fyrsta fundi nefndarinnar 1993 niðurstöður í stóru verkefni sem að hluta var á vegum Steinsteypunefndar en það var _sprungur í steinsteypu, rannsókn á vatnshegðun og viðgerðakerfum_. Verkefnið var styrkt af Rannsóknasjóði. Í skýrslunni voru niðurstöður ástandskönnunar á steypuviðgerðum í Reykjavík, upplýsingar á hreyfingum sprungna sem fall af hitastigi, upplýsingar um áhrif vatnsfælna á vatnsstreymi í sprungum og þróun á prófunaraðferð til að mæla hreyfiþol viðgerðarefna. Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins og Línuhönnun gáfu svo í framhaldi þessarar rannsóknar út handbók um viðhald steyptra húsa, árið 1994.

Rannsóknir á hástyrkleikasteypum var mikið til umræðu á fundum Steinsteypunefndar 1993. Rætt var m.a. um notkunarmöguleika á henni og helst talið að hún hentaði í steypu þar sem burðar- og slitstyrks væri þörf, svo sem í vegi, brýr og hafnarmannvirki. Með þessu verkefni vann Ólafur Wallevik að þróun seigjumælis fyrir steypu sem sýndi sig hafa afgerandi áhrif á þróun hástyrkleikasteypu. Var gerð tilraun á vegum Vita- og hafnamálastofnunar með notkun hástyrkleikasteypu í hafnarþekju í Hafnarfjarðarhöfn árið 1993.

Aftur urðu nokkrar breytingar á Steinsteypunefnd árið 1994, Páll Ólafsson frá Landsvirkjun fór utan en fyrir hann kom Ingvar Björnsson verkfræðingur. Magnús Sædal, verkfræðingur og byggingarfulltrúi Reykjavíkurborgar, tók sæti í nefndinni og Þorgeir Þorbjörnsson frá gatnamálastjóra Reykjavíkurborgar tók sæti Vals Guðmundssonar. Þá hóf dr. Gísli Guðmundsson, jarðfræðingur og starfsmaður Rannsóknastofnunar byggingariðnaðarins, störf að verkefnum Steinsteypunefndar og var hann aðalstarfsmaður nefndarinnar þar til hann yfirgaf Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins 2004.

Á fyrsta fundi Steinsteypunefndar 1994 var rætt um verkefnaval og áætlanir nefndarinnar fyrir hvert starfsár. Kom þar fram að æskilegt væri að búið væri að ganga frá og samþykkja verkefnaskrá komandi árs í lok hvers árs. Á fundinum kom fram að kostnaður á hvern aðila að Steinsteypunefnd væri um kr 700.000 . Hefði þessi tala verið svipuð árin á undan.

Af verkefnum var mest fjallað um innri gerð steinsteypu og skyld verkefni. Komu fram viss vandamál við smásjárrannsóknirnar, svo sem ákvörðun á v/s tölu harðnaðrar steypu. Einnig olli kekkjun kísilryks í sementi og steypu vissum áhyggjum þó að þessir kekkir fyndust ekki í steyptum mannvirkjum. Þá voru í gangi tilraunir með nýjar mæliaðferðir á alkalíþenslu, svo sem steypustrendingaaðferð RILEM og nýja ASTM _ aðferð, ASTM C 1260, en með henni fást niðurstöður þegar eftir 14 daga. Notkun hástyrkleikasteypu í vegaslitlög komu og við sögu og vegna skorts á upplýsingum um slitþol var gerð gangskör að því að senda sýni úr steyptum slitlögum til Noregs til prófunar í slitþolstæki þar ( Vejsliteren ).

Hleypt var af stað verkefni árið 1994 _sölt í steinsteypu_ til að kanna áhrif sjávarsalta á hús nærri sjó, og hversu mikið salt væri í steypu í húsum á höfuðborgarsvæðinu og hversu djúp saltídreypingin væri. Rögnvaldur Gíslason, efnaverkfræðingur hjá Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins, sá um þetta verkefni.

Stórt verkefni, _byggingarstaðurinn_, var kynnt á fundum Steinsteypunefndar 1995. Voru þar tekin fyrir ýmis atriði sem varða meðhöndlun steypu á byggingarstað. Helgi Hauksson verkfræðingur hélt aðallega utan um þetta verkefni. Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins gaf út í framhaldinu  fjórblöðung sem dreift var á byggingrastaði og fékk góðar undirtektir. Niðurstöður úr mælingum á slitþoli steypu í vegaslitlög í Noregi komu í lok árs 1995 og voru kynntar af Ólafi Wallevik og Ásbirni Jóhannessyni, verkfræðingi Rannsóknastofnunar byggingariðnaðarins. Niðurstöðurnar voru í grundvallaratriðum í samræmi við norskar slitmælingar en sýndu þó að sliteiginleikar steypuefnanna hefur meiri áhrif á slitstyrk slitlaganna en áður var talið.  Steinsteypunefnd minntist 100 ára afmælis steinsteypu á Íslandi þetta ár og voru skrifaðar greinar í fjölmiðla á vegum nefndarinnar til að minnast þessara tímamóta.

Á árinu 1995 kom Þorkell Jónsson tæknifræðingur og árið 1996 Þórður Búason, verkfræðingur frá byggingarfulltrúanum í Reykjavík, og Sigurður Áss Grétarsson, verkfræðingur frá Vita- og hafnamálastofnun, í nefndina. Á árinu 1996 var ráðist í að gefa út annað bindi af handbók um hönnun og viðhald steyptra húsa. Hákon Ólafsson og Björn Marteinsson, verkfræðingur og arkitekt hjá Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins, ritstýrðu verkinu en Steinsteypunefnd var höfð með í ráðum. Unnið var að verkefninu, _byggingarstaðurinn_, og veggspjöld unnin um ryðskemmdir á bendistáli og múrlos. Sérstök rannsókn fór fram á viðloðun múrs við steypu og áhrif mótaolíu. Niðurstöður sýndu að mótaolía hefur lítil áhrif á viðloðun. Góð aðhlynning steypunnar virtist hafa mest áhrif. Gerð var samanburðarrannsókn á mismunandi aðferðum til að mæla alkalíþenslu og kom í ljós að góð samsvörun var milli þeirra. Voru þetta múrstrendingapróf, ASTM C 227 og ASTM C 1260, og steypustrendingaprófun RILEM. Þessar niðurstöður voru kynntar á 10. alþjóðaráðstefunni í Ástralíu 1996.

Nýjar hugmyndir Sementsverksmiðjunnar hf. um þróun sementsframleiðslunnar voru til umræðu í Steinsteypunefnd. Fólust þær  hugmyndir helst í að auka íblöndun óbrenndra efna og voru tilraunir með íblöndun skeljasands í sementið kynntar.

Ólafur Wallevik gerði grein fyrir nýrri kynslóð þjálniefna sem höfðu afgerandi áhrif á framleiðslu hástyrkleikasteypu og sérstaklega nýja gerð steypu sem nefnd er sjálfútleggjandi steypa ( ekki þarf að titra hana í mótin ).

Þrjátíu ára afmæli Steinsteypunefndar var fagnað í nefndinni 1997 og ritaði Hákon Ólafsson grein í Morgunblaðið og hélt erindi á Steinsteypudegi 1998 um hlutverk og störf nefndarinnar. Páll Ólafsson sneri aftur frá störfum í Kína og tók sæti í nefndinni. Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins hélt, ásamt byggingarfulltrúanum í Reykjavík og múrara- og múrarameistarafélögunum í Reykjavík, námskeið hjá stofnuninni um vinnubrögð á byggingarstað og var árangurinn kynntur Steinsteypunefnd. Þar var þetta talið gott og þarft framtak.

Á haustfundi 1997 lýsti Hákon Ólafsson eftir áliti fulltrúa í nefndinni á verkefnum næstu ára. Magnús Sædal nefndi áframhaldandi rannsóknir varðandi byggingarstaðinn, vetrarsteypa/sumarsteypa, aðhlynningu á byggingarstað og umhverfismál. Þorsteinn Helgason nefndi ýmsa þætti varðandi nýjan steypustaðal sem upplýsingar vantaði um. Guðmundur Guðmundsson benti á notkun þjappaðrar þurrsteypu við stíflugerð og kynnti, ásamt Halldóri Jónssyni, kaup á nýrri útlagningarvél fyrir vegasteypu til landsins og þýðingu hennar. Sigurður Áss Grétarsson ræddi um rannsóknir á steypu í sjávarumhverfi og vandamál því tengd. Tiltók hann nýlegar skemmdir á Borgarfjarðarbrú. Guðmundur Arason tók undir það og vildi að rannsakað væri atriði varðandi steypuþekju yfir járnbendingu. Páll Ólafsson lagði áherslu á meðferð steypu og aðhlynningu og hvernig Landsvirkjun stæði að málum.

Ritið _Hönnun steyptra húsa_ sem hafði verið í undirbúningi nokkur ár kom út 1998. Árið 1997 kom út bók Gunnars Idorn um þróun steinsteypu frá fornöld til þriðja árþúsundsins. ( 6 ) Skýrslur um nýja kynslóð þjálniefna ( p-efni ), eftir Ólaf Wallevik, og hörðnun kísilryksblandaðrar steypu voru ræddar á fundum nefndarinnar. Staðfest var að kísilblönduð steypa harðnar hlutfallslega hægar við lágt hitastig en venjuleg steypa. Þá var kynnt Rb -blað um vetrarsteypu.

Skýrsla byggingarfulltrúa Reykjavíkur fyrir 1997 sýndi góðar niðurstöður þó að vatnsísetning á byggingarstað mætti vera minni. Rætt var við það tilefni um að eftirlit á Reykjavíkursvæðinu væri strangara en í nágrannasveitarfélögunum. Tæringarrannsóknir á steypustyrktarjárni, undir umsjá dr. Gísla Guðmundssonar í samvinnu við fleiri Evrópuþjóðir ( Cost-action 521 ), voru samþykktar

Síðla árs 1998 hófust mælingar á fjaðurstuðli íslenskar steypu en nýr Evrópustaðall fyrir steinsteypu ( ENV 206 ) kallaði á nánari skoðun. Í ljós kom að fjaðurstuðull steypu með vissum íslenskum steypuefnum næði ekki að standast kröfur staðalsins. Varð um þetta mál mikil, almenn umræða á árinu 1999 sem Steinsteypunefnd tók þátt í. Var haldinn sérstakur fundur í Steinsteypunefnd, ásamt boðnum sérfræðingum á þessu sviði, árið 1999 sem nær eingöngu fjallaði um kröfur um fjaðurstuðul steypu við séríslenskar aðstæður. Þetta mál varðaði helst steypuefni í notkun Steinsteypunnar ehf. í Hafnarfirði og fékk Steinsteypan sæti í Steinsteypunefnd í framhaldinu og settist framkvæmdastjóri hennar, Aðalsteinn Steinþórsson, í nefndina.

Á árinu 1999 hófust rýrnunarmælingar á steypu hjá Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins og sá Guðni Jónsson verkfræðingur um þær. Einnig kynnti dr. Gísli Guðmundsson rannsóknir á steypu til notkunar við mikla ytri áraun sérstaklega steypu í sjó. Verkefnið var á vegum Vegagerðarinnar og tengdist steypuviðgerðum á Borgarfjarðarbrú og svipuðum skemmdum á fleiri brúm. Niðurstaða rannsóknarinnar sýndi að sement blandað járngjalli ( blast furnice slag ) og kísilryki gæfi besta raun en venjulegt Portlandsement gaf einnig góða raun.

Áhugaverðar niðurstöður komu úr rannsókn á áhrifum mismunandi  aðhlynningar á byggingarstað sem Helgi Hauksson kynnti árið 2000. Fram komu með skýrum hætti neikvæð áhrif ófullnægjandi aðhlynningar á yfirborðsstyrk, sprungumyndun, klórleiðni og þrýstiþol. Niðurstöðurnar voru dregnar upp á veggspjald sem Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins dreifði síðan.

Tæringarhætta bendingar í íslenskri steinsteypu var eitt af rannsóknaverkefnum sem skiluðu niðurstöðum árið 2000. Borkjarnar úr bílastæðishúsum, sundlaugum, höfnum og húsum nærri sjó voru rannsakaðir og klóríðinnihald þeirra ákvarðað með leiðnimælingum. Gísli Guðmundsson kynnti verkefnið og niðurstöður þess. Áframhaldandi rannsóknir á tæringarhættu í bendistáli með leiðnimælingum sýndu að tæring vegna klórmengunar í íslenskri steypu væri alvarlegt vandamál.

Guðni Jónsson kynnti rannsóknir á skriði í íslenskri steypu og mælitækni við rannsóknirnar og lagði þær fram sem erindi á steypuráðstefnu í Danmörku árið 2002. Niðurstöður úr mælingum hitastigs og raka í hefðbundnum steinvegg voru kynntar af Birni Marteinssyni og Rögnvaldi Gíslasyni.

Nýtilkominn innflutningur á dönsku sementi til landsins og hugsanlegar afleiðingar fyrir íslenska steypugerð voru rædd á síðasta fundi nefndarinnar árið 2000. Á þeim fundi lét Páll Ólafsson af störfum í nefndinni en Guðlaugur Þórarinsson verkfræðingur tók sæti í henni sem fulltrúi Landsvirkjunar.

Hannes Sigurgeirsson kom inn í Steinsteypunefnd fyrir Steinsteypuna ehf. í byrjun árs 2001. Voru nokkrar umræður í Steinsteypunefnd um sementsgæði á markaðnum eftir að innflutningur hófst á dönsku sementi. Aðalbreytingin virtist sú að þróunin, sem fylgt hafði verið, að nota í auknum mæli blandað sement ( possólansement ) snerist við.

Áframhaldandi rannsókn á raka og rakamettun í útveggjum húsa staðfesti fyrri niðurstöður að hætta á frostskemmdum væri lítil ef rakamettun væri undir 80% af heildarholrými steypunnar. Mælingarnar sýndu þessa rakamettun á bilinu 54-72% og þótti það jákvæð niðurstaða.

Evrópustaðallinn EN 206 var á dagskrá og var skýrt frá því að hann hefði ekki enn öðlast gildi hér á landi. Indriði Níelsson, verkfræðingur hjá Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins, skýrði frá 2. alþjóðaráðstefnu um sjálfútleggjandi steypu í Japan í október 2001 en hann hafði sótt hana ásamt nokkrum íslenskum verkfræðingum undir fararstjórn Ólafs Wallevik. Fram kom að næsta alþjóðaráðstefnan yrði á Íslandi árið 2003. Var mælt að þetta væri önnur alþjóðaráðstefnan um steypurannsóknir sem haldin væri á Íslandi eftir alkalíráðstefnuna 1975.

Árið 2002 sótti innflytjandi danska sementsins, Aalborg Portland Cement Ísland, eftir sæti í Steinsteypunefnd en afstaða var ekki tekin vegna umsóknarinnar. Gísli Guðmundsson kynnti rannsóknir á aðferðum til frostþolsmælinga en hin hefðbundna Borås-aðferð hafði verið gagnrýnd og þótt of kröfuhörð. Verkefnið var að endurbæta aðferðina og laga að hérlendum aðstæðum. Þetta verkefni var kynnt á norrænni steypuráðstefnu í Danmörku 2002. Þá kynnti Gísli nýjan tækjabúnað sem Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins hafði fengið til að kanna ástand mannvirkja án sýnatöku ( non destructive testing ).

Á síðasta fundi Steinsteypunefndar 2002 létu Guðmundur Arason og Guðmundur Guðmundsson af störfum í nefndinni og komu í þeirra stað Rögnvaldur Gíslason fyrir Sementsverksmiðjuna hf. og Rögnvaldur Gunnarsson fyrir Vegagerðina.

Alkalírannsóknir á Íslandi hafa á síðustu árum færst að hluta til frá Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins og Steinsteypunefnd yfir til Verkfræðistofa. Aðstæður á steinsteypumarkaði nú eru orðnar flóknari en áður sérstaklega þar sem fleiri sementstegundir eru nú á markaði. Nú er rannsóknunum mjög beint að nýjum og betri rannsóknaaðferðum. Stórt evrópskt samvinnuverkefni er í gangi sem unnið er hjá Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins og verkfræðistofunum Hönnun hf. og Línuhönnun hf. Meginmarkmið þessa verkefnis er að leggja grunn að reglum eða þjóðarskjali við nýja Evrópustaðla um alkalívirkni. Verkfræðistofan Hönnun sér um verkefnisstjórnunina en RANNÍS, Íbúðalánasjóður, Steinsteypunefnd, Landsvirkjun, RARIK, Björgun, Steypustöðin, Loftorka og Aalborg Portland á Íslandi styrkja verkefnið. Dr. Börge Johannes Wigum hjá Hönnun er verkefnisstjóri.