Í skýrslunni er greint frá rannsóknum á áhrifum  vibrunar á einsleitni steypu, loftbólur í yfirborði, og reyna að meta hvort hætta sé á að venjulega C 25 steypa sem lögð er í veggi aðskilji sig ef sigmál hennar er komið yfir 200 til 220 mm.

Í rannsóknaverkefninu er fjallað um rakaástand steypu og áhrif þessa á viðhaldsþörf og endingu steypu og múrs. Jafnvægisrakaástand steypu var mælt fyrir þrjár steypublöndur og sýna niðurstöður að jafnvægisraki íslenskrar steypu liggur nokkuð hærra heldur en samsvarandi niðurstöður fyrir erlendar blöndur. Jafnvægisrakalínur fyrir íslenska steypu gera mögulegt að bera saman niðurstöður ú mismunandi rakamælingum, og reynist almennt vera allgott samræmi í niðurstöðum. Upplýsingar um rakaeiginleika steypunnar eru notaðir í reiknimódeli til að meta rakaálag á steypta fleti utanhúss og fá þannig mat á áhrif slagregns. Niðurstöður reikninga sýna að slagregn ræður mestu um rakaástand steypu, en venjulegt rakaálag innanfrá hefur mun minni áhrif. Niðurstöður sýna jafnframt að nauðsynlegt er að meta betur slagregnsálag hérlendis eftir áttum og rakaupptöku yfirborða fyrir mismunandi yfirborðsvarnir. Í verkefninu var viðhaldsþörf veggflata í Reykjavík og á Akureyri kannað, en vitað er að rakaálag i þessum tveim bæjum er með talsvert mismunandi móti. Niðurstöður sýna að viðhaldsþörf steyptra og múraðra flata er mun minna í þurrara veðurfari norðanlands heldur en gildir í vætusamara umhverfi á suð-vesturlandi.

Í þessari skýrslu eru kynntar niðurstöður samanburðarmælinga á fjarlægðarstuðli og yfirborði loftbólna, annars vegar með lofttalningu á harðnaðri steypu og hins vegar mælingum á ferskri hrásteypu með AVA mælingu.

Í ritinu er rakin saga alkalírannsókna á Íslandi og fjallað um þátt og frumkvæði Steinsteypunefndar í fjölþættun ránnsókum á sviði alkalívirkni í steinsteypu.

Í þessu RB-blaði er fjallað um raka útþornun í steyptum gólfplötum. Steypa er tiltölulega lengi að þorna út og að ná hlutfallsraka sem steypan þarf að hafa áður en hægt er að leggja t.d. gólfefni. Í blaðinu er farið yfir helstu áhrifaþætti á útþornun eins og samsettningu hennar, aðhlynningu eftir niðurlögn og ytri skilyrði ennfremur er skýrt frá havða úrræða má grípa til til að flýta útþornun steypunnar og hvað þarf að forðast

Í blaðinu er fjallað um rannsókn sem gerð var á vinnslu steinsteypu þ.e.a.s. hvaða breyting á sér stað frá því steypa er hrærð í steypustöð og þar til búið er að leggja hana í mót á byggingarstað. rannsóknin var gerð í tveimur á föngum. Sá fyrri var sýnataka á þremur stigum í fluttningi steinsteypu, 1) sýni tekið úr steypubíl í steypustöð, 2)eftir fluttning á byggingarstað og 3) eftir titrun í mótum. Mæld voru áhrig á loft og og loftkerfi ásamt þrýstiþoli. Í seinni áfanganum vour hinsvegar gerðar mælingar á veðrinarþoli og frost/þýðu álagi. Blaðið greinir frá helstu niðurstöðum rannsóknarinnar og og áhrifum á  vinnslu steypunnar.

Loft og loftkerfi steinsteypu er mikilvægasti þáttur steypugerðar til þess að tryggja veðrunarþol hennar gagnvart frost/þíðu álagi. Í skýrslunni er greint frá rannsóknum þar sem meta á áhrif á loft og loftkerfi steypu annars vegar með því að dæla henni í mót og hins vegar að losa hana beint í mótin úr síló. Jafnfram er skoðað áhrif titrunar á steypuna.

Í skýrslunni ergreint frá rannsókn til að meta hversu hátt hlutfall af 3. flokks fylliefni er unnt að nota í veðrunarþolna steinsteypu.

 riti þessu er gerð grein fyrir skriði í íslenskri steinsteypu og gerður samanburður við skriðferla, sem gefnir eru í hönnunarstöðlum. Jafnframt eru helstu niðurstöður rannsókna á fjaðurstuðli birtar. Það er von Rb að ritið verði gagnlegt hjálpartæki burðarþolshönnuðum við mat á formbreytingum harðnaðrar steinsteypu og stuðli þannig að betri steinsteyptum mannvirkjum.

 Ritið gefur yfirlit yfir alla helstu þætti steinsteypunnar frá samsetningu til grotnunar. Vonast er til að blaðið geti gefið leikum sem lærðum gagnlegar upplýsingar og eflt skilning á þessu algengasta byggingarefnilandsmanna. Fjallað verður um : styrkleika, samsetningu, niðurbrot og að lokum stuttlegaum sérsteypur.

Útþornunarharði steinsteypu skiptir miklu máli með vaxandi byggingarhraða ekki hvað síst í steyptum gólfplötum. Í skýrslunni segir frá niðurstöðum á mælingum á útþornunarhraða steinsteypu og áhrifum einstakra hlutefna hennar.

Þéttleiki steypu og rakadrægni eru mikilvægir eiginleikar steinsteypu og ráða í mörgum tilvikum endingu hennar. Í þessari skýrslu er greint frá rannsókn þar var notuð er ný mælitækni, sem gerir kleyft að mæla loftþéttleika steypu og vatnsísog hennar bæði á rannsóknastofu og í raunverulegum mannvirkjum. Þannig er unnt að mæla gæði steinsteypu í mannvirkjum án þess að taka sýni úr steypunni.

Rétt staðsetning bendingar í steyptum mannvirkjum skiptir höflið máli. Í skýrslunni er greint frá mælingum sem gerðar voru til að athuga hvort steypuþekja væri nægjanleg í sjónsteyptum útveggjum, en sjónsteypa er orðinn algengur kostur. Gert var úrtak nýlegra húsa með sjónsteypu og staðsettning bendingar í útveggjum mæld.

Í skýrslunni er greint frá niðurstöðum rannsókna til að auka áreiðanleika veðrunarþolsprófanna á íslenskri steinsteypu. Byggt er á sænsku prófanaaðferðinni SS 13 72 44 og viðbótum sem á henni hafa verið gerðar til að meta innri frostskemmdir steypunnar samfara venjulegri flögnunnarprófun.

Segja má að NDT-tækið muni nýtast mjög vel við að kanna útbreiðslu skemmda í steypu. Saman með hljóðbylgjutækinu bjóða tækin tvö upp á mjög áhugaverða möguleika til að greina skemmdir í steinsteypu án þess að til sýnatöku komi.

Skýrsaln greinir frá niðurstöðum rannsókna á rakastigi í hefðbundnum steinsteyptum útveggjum. Markmið rannsóknarinnar var að meta hættu á frostskemmdum í steypunni út frá rakamettunarstigi. Rakamettunarstig steypunnar var mælt með því að taka borkjarna úr útveggjum húsa völdum af handahófi og með mismunadi yfirborðsáferð.

Í þessu Rb-blaði er gerð grein fyrir rannsóknaverkefninu Skrið i íslenskri steinsteypu. Skrið er almennt skilgreint sem tímaháð formbreyting efnis sem verður vegna stöðugs utanaðkomandi álags. Algengt er að skriði og rýrnun sé ruglað saman, en skrið eru þær formbreytingar sem verða vegna álagsins, en útþornun efnisins er aðalorsök rýrnunar.

Rannsóknir á skriði steinsteypu hafa verið stundaðar um alllangt skeið víða erlendis og töluvert er vitað um grundvallarorsök þess. Almennt er talið að ein aðalorsök skriðs steinsteypu séu breytingar sem verða samfara færslum á vatni í allra fíngerðustu háræðum og enn fínni pórum sem kallast „gelpórur“. Vegna þessa hefur rakaástand steypunnar afgerandi þýðingu fyrir skrið, til að mynda skríður þurr steypa nánast ekki neitt samanborið við blauta steypu

Skýrslan greinir frá niðurstöðum rannsókna á rakastigi í hefðbundnum steinsteyptum útveggjum. Markmið rannsóknarinnar var að meta hættu á frostskemmdum í steypunni út frá rakamettunarstigi. Rakamettunarstig steypunnar var mælt með því að taka borkjarna úr útveggjum húsa völdum af handahófi og með mismunadi yfirborðsáferð.

Ófullnægjandi efirmeðhöndlun ásamt rýrnun steinsteypu er meginorsök sprungumyndunar í steyptum mannvirkjum hér á landi

Verkefnið gengur út á að meta virkni steypuþekja (curing compunds) á að draga úr uppgufun frá yfirborði steinsteypu

Ný tæki voru keypt á árinu 2002. Með þeim er mögulegt að horfa ofan í steypu og kanna innri gerð m.t.t. skemmda. Með þessu mót verður hægt að komast hjá því að taka sýni úr mannvirkjum til þess að kanna ástand steypunnar. Hér er gerð grein fyrir því hvernig tækin starfa og hvað möguleikar opnast við notkun þeirra. Frekar verður gerð grein fyrir einstökum mælingum á öðru verkári. Af þessu fyrstu kynnum er þó ljóst að tækið mun nýtast mjög vel við skemmdargreiningu á steypu. Nauðsynlegt er að kanna getu tækjanna betur og það verur gert á komandi árum. Í þessu sambandi er mikilvægt að skoða hvernig steypa lítur út m.t.t. sprungna (bora borkjarna) og mæla styrkinn og bera niðurstöður saman við mæliniðurstöður.

Tæring bendistáls vegna klórmengunar er tiltölulega alvarlegt vandamál í steinsteyptum mannvirkjum í dag. Markmiðið með þessu verkefni er aö kanna tiltölulega nýlega prófunaraðferö við mat á leiðni klórs inn í steinsteypu og jafnframt að kanna leiðni klór í íslenska steinsteypu. Margt bendir til þess að CTH-prófunin sé í nokkuð góöu samræmi við náttúrulega leiðni kórs inn í steypu og góðar líkur á þvl að niðurstöður úr prófinu muni gefi áraéðilegar niðurstööur.

'i þessari skýrslu er greint frá rannsóknum sem sýna fram á að góð aðhlúun steinsteypu strax eftir niðurlögn skiptir sköpum fyrir hina ýmsu eiginleika hennar. Með góðri aðhlúun er unnt að minnka verulega þurrkrýrnun og þó sérstaklega plastíska rýrnun. Jafnframt verður steypan þéttari sem þýðir meira viðnám gegn kolsýringu og klórleiðni.

 Markmið verkefnisins er að kanna hvaða áhrif gleypni fylliefna og styrkur steinsteypu úr íslenskum efnum hafa á fjaðurstuðul steypunnar. Fjaðurstuðull efnis sýnir samhengi álags og formbreytinga á notálagssviði. Þess vegna er mikilvægt að þekkja fjaðurstuðulinn, þegar reikna á út formbreytingar vegna álags. Í steyptum mannvirkjum er algengast að meta þurfi niðurbeygjur platna og bita en í bendingu er um að ræða lengingu stálsins.

 Í þessu Rb. blaði er greint frá rannsóknum á fjaðurstuðli steinsteypu með því markmiði að gefa hönnuðum betri upplýsingar um raunverulegan fjaðurstuðul í steinsteypu á Íslandi og sýna áhrif blöðrótts fylliefnis á fjaðurstuðulinn. Kemur fram að mælingar í rannsókninni eru í góðu samræmi við fyrri mælingar. Blaðið byggir á rannsóknum sem gerðar voru við Rb. 1988 og er gert grein fyrir í skýrslu 99-09.

Í þessari skýrslu eru birtar niðurstöður verkefnis sem fjallar um það hvort hægt sé greina þenjanlegar leirsteindir í ummynduðu basalti á einfaldan hátt og flokka þannig ummyndað basalt í "gott" eða "slæmt" berg til mannvirkjagerðar. Valin voru steinefni sem hafa verið bergreind með hefðbundinni aðferð, bæði fersk og ummynduð. Gerðar voru nokkrar prófanir á þeim, þunnsneiðar skoðaðar og efnið flokkað í mismunandi stig ummyndunar eftir því hve mörg prósent af efninu reyndist ummyndað; gerð Methylene blue greining, röntkengreiningar; nokkrar "nýjar" steinefnaprófanir reyndar á nokkrum efnanna, steyptir múrstrendingar úr nokkrum efnanna og mæld þensla og rýrnun þeirra og skoðaðar þunnsneiðar úr strendingunum.

Bók þessi er ætluð þeim til stuðnings sem hanna steypt hús á Íslandi. Er þá einkum átt við arkitekta og aðra hönnuði sem ekki hafa langa reynslu hérlendis en jafnframt er vonast til að aðrir geti nýtt sér bókina sem handbók þótt hún leiðbeini ekki um burðarvirkishönnun. Í bókinni er rakin söguleg þróun steinsteypunotkunar hérlendis og gerð grein fyrir þeim hönnunarforsemdum sem hér gilda. Megináhersla er þó lögð á að sýna ýmsar deililausnir og hönnunaratriði sem reynst hafa illa og benda á betri lausnir á viðkomanadi atriðum. Einnig er í stuttu máli fjallað um viðgerðir og viðhald og vísað í fyrirliggjandi gögn þar að lútandi.

Hástyrkleikasteypa var notuð fyrir 4 árum og SEM mælingar gerðar árið eftir. Endurtekning slíkra mælinga nú geta gefið mikivægar upplýsingar um eðli niðurbrots og hversu vænleg notkun hástyrkleika-/hágæðasteypu er við slík slikyrði.

Í skýrslunni er greint frá niðurstöðum rannsókna á mælingum hörðnunarferla íslenskrar steinsteypu við mismunandi hitastig. Tekin voru sýni úr steypu í styrkleikaflokki C-30 bæði meö venjulegu Portlandsementi og Portland hraðsementi. Sýni voru látin harðna viö 5-, 10-, 20- og 39°C og þrýstiþol mælt eftir 1-, 3-, 7-, 28- og 90 daga. Hörðnunarferlar viö þessi hitastig eru sýndir.

Í skýrslunni er greint frá rannsóknum á virkni nýrrar kynslóðar af íblöndunarefnum pi - flot Skýrslan er árangur verkefnis er ber heitið "Nýsköpun í steinsteyputækni" og er styrkt af Steinsteypunefnd. Niðurstöðurnar voru einnig kynntar á Steinsteypudegi þann 20. febrúar 1998.

Sementsverksmiðjan hf hefur gert tilraunir með að blanda skeljasandi í íslenskt sement. Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins gerði prófanir á sementi blönduðu skeljasandi og voru bæði gerðar múrblöndur og steypublöndur. Í skýrslunni er fjallað um helstu niðurstöður úr prófununum.

Á vegum Steinsteypunefndar voru gerðar nokkrar rannsóknir á áhrifum mótaolíu á ýmsa þætti við gerð steyptra húsa s.s. viðloðun múrhúðar, viðloðun bendistáls og yfirborð steypu. Greint er frá framkvæmd rannsóknar og niðurstöðum í skýrslunni en þær eru helstar: * mótaolía rýrir viðloðun bendistáls við steypu verulega * mótaolía getur rýrt viðloðun múrhúðar við steypu verulega einkum ef aðhlynning er ófullnægjandi. Vinnubrögð við framkvæmd múrhúðunar svo og aðhlynningu steypu og múrhúðar hefur veruleg áhrif á viðloðun múrhúðar við steyptan vegg *ef mót eru rifin snemma af útveggjasteypu og aðhlúun steypunnar er ábótavant (fær að þorna), verður ysta lag hennar mjög veikt og getur valdið losi á múrhúð.

Í skýrslunni er fjallað um nýja prófunaraðferð á alkalívirni fylliefna í steinsteypu. Sýnin eru steypt úr 20x75x7,5 cm mót. Þau eru geymd við 40°C og lengdarbreytingar skráðar reglulega í a.m.k. 1 ár. Sýni úr 7 námum og með 4 sementstegundum voru prófuð. Til samanburðar voru sömu prófblöndur prófaðar með múrstrendingaaðferðinni ASTM C227. Niðurstöðurnar sýna að svipaðar lengdarbreytingar mælast með báðum aðferðunum eftir 12 mánuði með einni undantekningu þó, þar sem óvirkt efni skv. ASTM mældist virkt með RILEM aðferðinni. Þensla er þó mun örari í múrstrendingaprófmu.

Alkalí og frostþíðuskemmdir eru meðal algengustu steypuskemmda hérlendis. Í skýrslunni eru birtar niðurstöður rannsókna á samvirkni frostþols og alkalívirkni í steinsteypu. Sýni voru rannsökuð bæði með alkalí og frost/þíðu prófi og skoðuð í smásjá bæði fyrir og eftir frost/þíðu próf.

 Hagkvæmni steinsteyptra slitlaga ræðst af endingu þeirra gagnvart negldum hjólbörðum. Í skýrslunni eru birtar niðurstöður slitlagsmælinga sýna söguð úr tilraunaköflum með steinsteyptu slitlagi. Mælingarnar voru gerðar í hringbraut "Veisliteren" við Norcem í Noregi sem er sérstaklega byggð fyrir steypt slitlög.

 Í skýrslunni er greint frá niðurstöðum rannsóknar á áhrif berggerða á styrk steinsteypu og þá aðallega styrk bindingsins milli fylliefna og sementsefju. Rannsakað var hvort mismunandi berggerðir hafi mismunandi frostþol og hvort yfirborðsáferð þeirra og lögun hafi þar áhrif. Þá var ætlunin að setja fram leiðbeinandi mörk, byggð á berggreiningu um gæði fylliefna við notkun í steinsteypu.

Í skýrsiunni er greinagerð NORCEM A/S varðandi prófanir á 13 íslenskum sýnum, sem söguð voru úr mismunandi steyptum slitlögum. Sýnin voru prófuð í "Veisliteren" í apríl-maí s.l.

Smásjárrannsóknir á harðnaðri steinsteypu hafa leitt í ljós að kísilryk getur verið kekkjað en kekkað kísilryk hefur áhrif á vatnsbúskap steypunnar (hærra V/S hlutfall) og dregur úr possólanaáhrifum kísilryksins. Skýrslan svarar spurningum um orsakir þessara kekkja og bendir á leiðir til að koma í veg fyrir þá.

Í skýrslunni er fjallað um seigjueiginleika steypu og þá mælitækni sem notuð var við steypuhönnun og gerð þekju úr hástyrkleikasteypu við Suðurbakka í Hafnarfirði. Einnig er komið inn á þau vandamál er geta skapast við framleiðslu og niðurlögn hástyrkleikasteypu.

 Í skýrslunni er greint frá nýrri tækni við að skoða á tiltölulega einfaldan hátt innri gerð steinsteypu og samsettningu harðnaðrar steinsteypu. Aðferðin byggir á því að gera þunnsneiðar úr steypunni og skoða og greina ýmsa eiginleika hennar í bergfræðismásjá. Er í skýrslunni fjallað um tæknina og þá aðstöðu sem komið var á fót við rannsóknastofnun byggingariðnaðarins til þess að framkvæma þessar greiningar.

Til þess að steypa standist áhrif frostþýðuálags, sérstaklega þegar mannvirki er í snertingu við salt, þarf steypan að hafa lága v/s tölumeð vel dreift og stöðugt loftkerfi. Loftblendi eru notuð til að gera steypu loftblendna og þjála. Skýrslan fjallar um rannsóknir á stöðugleika lofts í steypublöndum með loftblendi og bjálni/ flotefni.

Þessari handbók er ætlað að vera nauðsynlegt hjálpargagn hvers húseignanda. Í henni er á einfaldan hátt gerð grein fyrir helstu vandamálum og valkostum varðandi viðgerðir, viðhald og forvarnir gegn skemmdum á steyptum húsum.

í verkefninu voru skoðuð 40 hús, sem gert var við á tímabilinu 1983-1992. Viðgerðir voru framkvæmdar skv. verklýsingu og undir eftirliti Línuhönnunar hf.

Ástand viðgerða var metið og orsakir galla kannaðar. Með samanburði við sambærilega könnun sem gerð var á sömu húsum 1989, er unnt að meta endingartíma mismunandi viðgerðaraðferða, en alls voru 10 mismunandi aðferðir mettnar.

Niðurstöður könnunarinnar er komið í "praxis" í handbókum og gegnum allmenna ráðgjöf.

Skýrsla þessi er áfangaskýrsla 1 í verkefni er nefnist Gæðasteypur. Þessi áfangi fjallar um samvirkni loftblendi og þljálniefna, og áhrif þeirra á stöðugleika lofts í steypu. Í skýrslunni er tilraunum lýst og helstu mæliniðurstöður skýrðar og dregnar saman.

Árin 1989 - 1991 voru gerðar mælingar á hreyfingum mismunandi tegundum sprungna í útveggjum steyptra húsa. Árstíðabundnar hreyfingar sprungna eru megin vandamál varðandi viðgerðir og val viðgerðarefna og því er þekking á þessu sviði grundvallaratriði í viðhaldi húsa.

Skýrsla þessi lýsir Iokakönnun Rb á ástandi húsa með tilliti til alkallvirkni í steypu. Niðurstöður í skýrslunni staðfesta, eins og niðurstöður í fyrri ástandskönnunum að skemmdir af völdum alkalívirkni koma ekki fram i steypum sem steyptar hafa verið eftir mítt ár 1979.

 Skýrslan segir frá uppbyggingu og aðferð við gerð þunnsneiða af steinsteypu til smásjárrannsókna. Greining steypu með smásjártækni skv. danskri prófunaraðferð (TI¬S5) er útskýrð. Tíunduð er uppbygging gagnagrunns þunnsneiða úr íslenskri steypu og að lokum gerð tillaga um íslenska prófunaraðferð, byggð á reynslu sem hefur aflast í verkefninu

Áfangaskýrslan lýsir því sem hefur verið gert fram að þessu, með það að markmiði að ná valdi á smásjártækni til að geta greint steinsteypu og önnur skyld efni.

 Mestur tími hefur farið í að koma upp aðstöðu til að gera gegnsæjar sneiðar af steypu og bergi. Jafnframt hefur verið aflað þekkingar og reynslu við þunnsneiðagerðina, bæði hérlendis og í Danmörku, og er framkvæmdinni lýst í skýrslunni.

Annar meginhluti skýrslunnar fjallar um smásjárrannsóknir á steypu og danska prófunaraðferð, sem verið er að staðfæra. Aðferðinni er m.a. beitt við gæðaeftirlit og skemmdagreiningu..

Í þessu riti er lýst berggreiningarkerfi sem þróað hefur verið Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins.

Gerðar voru mælingar á helstu eiginleikum 19 sementsbundinna steypuviðgerðarefna, sem seld eru full blönduð. Til samanburðar voru prófaðar tvær múrblöndur, blandaðar á staðnum. Í skýrslunni er gerð tillaga að gæðamatslykli fyrir slík efni þar sem sett eru fram mæligildi fyrir hina ýmsu eiginleika og þeir flokkaðir eftir þeim í lélegt - sæmilegt - gott. Eiginleikar blandanna eru síðan flokkaðir í heild skv. þvi.

Áhersla er lögð á, að sumir eiginleikar geta skipt meira máli en aðrir í ákveðnum verkum, og er þá eðlilegt að gefa þeim aukið vægi við gæðamat.

Frostþolsprófanir staðfesta, að steypa sem uppfyllir kröfur byggingareglugerðar varðandi veðrunarflokka, er veðrunarþolin, en prófað var skv. prófunaraðferðum ASTM C-666 og SS 13 72 44 með saltvatni og hreinu vatni. Í skýrslunni er sagt frá niðurstöðum rannsóknar sem leitar að sambandi milli veðrunarþols og rakadrægni og nota þannig rakadrægnimælingar við mat á veðrunarþoli.

Gerðar voru prófsteypur úr alkalívirku, óþvegnu Hvalfjarðarefni og þremur mismunandi tegundum af sementi. Til samanburðar var steypt úr Björgunarefni og venjulegu Portlandsementi. Frostþol var mælt eftir geymslu sýna í 0-, 6-, 12- og 24 mánuði í alkalíkeri. Jafnframt var alkalívirkni mæld og sýni rannsökuð í smásjám. Stoðveggir voru steyptir utanhúss úr öllum steypum. Ástand þeirra var metið og borkjarnar rannsakaðir. Visst samband fékkst milli alkalívirkni og frostþols. Einnig kom fram, hvaða bergtegundir sýna mesta alkalívirkni og lélegast frostþol.

Ýmsar skemmdir geta komið fram i nýrri steypu/múr vegna ófullnægjandi meðferðar á byggingarstað. Í skýrslunni er gerð grein fyrir könnun á tiðni slikra skemmda með því að skoða og meta útveggi 90 húsa, sem gerð voru fokheld 1986 og 987. Úrtak húsa er ekki nógu stórt til að gefa nákvæma myndaf ástandinu en nógu stórt til að gefa nokkra visbendingu

Í þessu riti hefur verið leitast við að draga fram það helsta sem vitað er i dag um áhrif kísilryks á eiginleika sements og steypu og raktar bæði íslenskar og erlendar rannsóknir. Hæst ber árangur við að fyrirbyggja alkalískemmdir í steinsteypu með íblöndum kísilriks í sement, sem jafnframt gerir kleift að framleiða steinsteypu í hærri styrkleikaflokkum með minna sementsmagni.

 Í skýrslunni er gert grein fyrir ástandskönnun sem gerð var á 30 húsum í Reykjavík sem voru  fokheld eða fullgerð samkvæmt skrá byggingafulltrúa árin 1980-1985 og 10 húsum árið1986.

Skýrsla þessi Fjallar um könnun á útbreiðslu steypuskemmda, sem framkvæm var af Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins á vegum Steinsteypunefndar. Könnunin var hafin síðal árs 1977 og náði til Reykjavíkur, Seltjarnarness, Kópavogs og Garðabæjar. 1978 var könunin einnig látin ná til Akureyrar.

Í þessari skýrslu er greint frá niðurstöðum rannsókna á áhrifum v/s tölu og loftinnihalds á frpstþol steinsteypu.

 Í skýrslunni er fjallað um rannsóknir á borkjörnum varðandi loftinnihald og alkalívirkni steinsteypu.  Einnig eru sýndar niðurstöður varðandi loft og alkalivirkni í steypu fyrir árin 1984 og 1985 en ákveðið var að láta rannsóknina ná til þessara ára lika. Þannig liggja nú fyrir upplýsingar um loft og alkalivirkni 1 steyptum útveggjum húsa í Reykjavík árin 1972 - 1985.

 Í skýrslunni er fjallað um áhrif vatnsfæla á ýmsa eiginleika steinsteypu, en markmið verkefnisins er að leiða til markvissari nýtingar vatsnsfæla og koma í veg fyrir kostnaðars0öm mistök sem getur leitt af notkun þeirra .

Í Skýrslu þessari er gerð grein fyrir rannsóknum, sem framkvæmdar voru við Rb.,  á áhrifum trefja á eiginleika steinsteypu. Jafnframt er i fyrri hluta skýrslunnar gerð grein fyrir erlendum rannsóknum og gefið eins konar yfirlit yfir tiltæka þekkingu (state of the art).

 Á árunum 1077-1978 var rannsökuð útbreiðsla steypuskemmda í húsum byggðum í Reykjavík og nágrenni. Einkum var lögð áhersla á að kann tíðni alkalískemmda. Árið 1983 voru sömu hús skoðuð og bætt við húsum sem byggð voru á árunum 1980-1982. Niðurstöður þeirrar rannsóknar eru birtar í þessari skýrslu.

Víða á landinu eru steypuefni, sem teljast alkalivirk. Tjón af völdum alkalíefnahvarfa er lang mest á Reykjavikursvæðinu, en viða út um land ver6ur þó vart skemmda af þessum sökum. Í þessu riti er greint frá niðurstöðum um virkni fylliefna víðsvegar um landið og helstu áhrifavalda á alkalí-kísil efnahvörfum í steinsteypu. Þar má nefna rannsóknir á ýmsum áhrifaþáttum svo sem áhrif salts í sjávarefnum, íblöndun possolana, kíslryks og að blanda saman virkum og óvirkum fylliefnum.

Áhrif kísilryks á alkalívirkni hafa verið rannsökuð við Rb. all frá 1972. Allar niðurstöður hafa sýnt mikil áhrif kísilryks á þennslur múrstendinga þannig að einungis virðist þurfa litla íblöndun til þess að hindra alkalíþennslur. Niðurstöðu sýna einning að salt í sjávarefnum eykur hættuna á alkaíþennslum verulega og dregur úr áhrifum possolana. Í skýrslunni er greint frá rannsóknum á áhrifum kísilryks á alkalívirkni, styrk steinsteypu, rýrnun steypu, þjálni og vatnsþörf, útþornun, frostþol  og  hörðnun kísilryksblandaðrar steypu

Skýrsla þessi tilheyrir flokki skýrslna sem greina frá ástandi steyptra mannvirkja hér á landi.
 

Í skýrslunni er fjallað um niðurstöður rannsóknarinnar á vegum Steinsteypunefndar, þar sem ákveðið var að láta endurskoða þau hús, sem skoðuð voru í fyrri könnun (1977-1978) og einnig að láta framkvæma athugun á útbreiðslu alkalí skemmda fyrir árin 1972-79.

 Í þessari skýrslu er fjallað um um tilraunir með viðgerðaaðferðir á alkalískemmdum húsum. Greint er frá tilraunum á húsum sem þegar hafa verið ákveðnar og skýrt frá niðurstöðum mælinga. 

Ritið fjallar um alkalíefnabreytingar í íslenskum steinsteyptum, sem er þáttur í viðleitni til þessa að auka vitneskju byggingariðnaðarins um eðliseiginleika steinsteypu. rannsóknastörf á árunum 1963-1965 leiddu í ljós, að nokkur steypuefni, sem í notkun voru hér á landi, geta gengið í sambönd við viss efni sementsins, og myndun efnasambandanna gátu valdið þennslu í steypu, og þar af leiðandi grotnun mannvirkja.

Ritið skiðtist í tvo kafla , sá fyrri um fræðilegar upplýsingar um alkalíefnabreytingu og eðli henar, en sá síðari um samantekt á niðurstöðum alkalírannsókna, sem framkvæmdar hafa verið rannsóknastofun byggingariðnaðarins frá byrjun.